Türkiye’de yabancı uyruklu kişilere yapılan taşınmaz satışlarında, tapu işlemi öncesinde SPK lisanslı bir kuruluş tarafından hazırlanmış değerleme raporu istenir. Özellikle Antalya ve Alanya gibi yabancı talebinin yoğun olduğu bölgelerde bu rapor, satış sürecinin standart bir adımı hâline gelmiştir.
Rapor neden isteniyor?
Değerleme raporu, satışa konu taşınmazın piyasa değerini bağımsız bir uzman gözüyle belgeler. Böylece hem alıcı hem de satıcı açısından gerçekçi bir değer ortaya konur, tapuda beyan edilen bedel ile gerçek değer arasındaki tutarlılık sağlanır.
Süreç adım adım
- 1. Talep: Taşınmazın tapu bilgileri (il, ilçe, ada, parsel, bağımsız bölüm) ve tarafların bilgileriyle talep oluşturulur.
- 2. Keşif planlaması: Uzman, taşınmazı yerinde incelemek için randevu planlar.
- 3. Yerinde inceleme: Taşınmaz ölçülür, fotoğraflanır; bina ve çevre özellikleri kayıt altına alınır.
- 4. Resmi kayıt araştırması: Tapu, imar ve belediye kayıtları incelenir.
- 5. Değerleme ve rapor: Emsal analiziyle değer belirlenir, rapor imzalanarak ilgili sisteme iletilir.
- 6. Tapu işlemi: Rapor hazır olduğunda tapu randevusu ile satış tamamlanır.
Gerekli bilgi ve belgeler
- Tapu senedi veya ada/parsel bilgisi
- Satıcının kimlik bilgileri
- Alıcının pasaport bilgileri
- Varsa iskân belgesi ve proje bilgileri
Vatandaşlık başvurusu ile ilişkisi
Gayrimenkul yatırımı yoluyla Türk vatandaşlığına başvurulacaksa, taşınmazın değerinin mevzuatta belirlenen asgari yatırım tutarını karşıladığının belgelenmesi gerekir. Bu belgelendirmede değerleme raporu temel dokümanlardan biridir. Asgari tutar ve koşullar zaman zaman güncellendiğinden, işlem öncesinde resmi kaynakları kontrol etmenizi öneririz.
Süre
Keşif sonrasında rapor genellikle 3 iş günü içinde hazırlanır. Tapu randevusu yaklaşan işler için öncelikli planlama yapılabilir; bu nedenle talebinizi mümkün olduğunca erken iletmeniz süreci hızlandırır.